Kuchnia jest pomieszczeniem, którego użytkowanie powoduje emisję różnego rodzaju groˇnych zanieczyszczeń: pary wodnej, dwutlenku węgla (jeżeli w kuchni jest gaz), zapachów towarzyszących gotowaniu.

Prawidłowa wentylacja jest ściśle uzależniona od wyposażenia jej w różnego rodzaju urządzenia.

Możemy wyróżnić cztery typy wyposażenia kuchni :

• Kuchnia z oknem zewnętrznym i z kuchenką gazową
  
• Kuchnia bez okna zewnętrznego i z kuchenką gazową
  
• Kuchnia z oknem zewnętrznym, kuchenką gazową oraz gazowym kotłem dwufunkcyjnym
  
• Kuchnia z kuchenką elektryczną
  

Kuchnia z oknem zewnętrznym i z kuchenką gazową

Zgodnie z obowiązującymi przepisami do kuchni powinno być doprowadzone powietrze (przy zastosowaniu szczelnych okien oznacza to konieczność instalacji nawiewników okiennych bądˇ ściennych).
 W tym samym pomieszczeniu powinien znajdować się kanał wentylacyjny (wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej). Przy zastosowaniu wentylacji grawitacyjnej kratka winna mieć nieregulowany przekrój by zapewnić usuwanie jak największego strumienia powietrza. Ponadto przewiduje się dopływ powietrza do kuchni z pomieszczeń mieszkalnych. W tym celu należy zapewnić szczelinę o wymiarach min. 200 cm² (w praktyce oznacza to podcięcie drzwi o min. 2,5 cm). Z pokoi powietrze powinno przedostawać się do przedpokoju. Wymaga to zapewnienia przepływu pod drzwiami; szczelina winna mieć wymiary min. 80 cm² ( czyli drzwi powinno się podciąć o około 1 cm). Oczywiście nie należy zapominać o nawiewnikach w pokojach. Inaczej powietrze nie dostanie się do mieszkania a co za tym idzie i do kuchni.
Sprawą niezwykle ważną jest kwestia zastosowania urządzeń umożliwiających okresowe zwiększenie
wentylacji kuchni czyli popularnych wyciągów zintegrowanych z okapami kuchennymi. Jeżeli budynek wyposażony jest w instalację wentylacji mechanicznej wywiewnej lub mechanicznej nawiewno-wywiewnej podłączenie wyciągu do takiej instalacji jest surowo zabronione, gdyż mogłoby to spowodować zakłócenia w pracy instalacji. Podobna sytuacja ma się ze zbiorowymi przewodami wentylacji grawitacyjnej ( co druga kondygnacja podłączona jest do tego samego przewodu). Niestety mimo że stosowanie okapu jest niedozwolone wiele osób stosuje je najczęściej nie zdając sobie sprawy, że pogarsza tym samym życie swoim sąsiadom. Najlepszym dowodem na to, że ktoś podłączył okap jest to, że czujemy zapachy powstające podczas przygotowania potraw (wydostające się z kratki wentylacyjnej).
Jedynym rozsądnym rozwiązaniem jest stosowanie wyciągów pracujących w obiegu zamkniętym. W takim przypadku powietrze znad kuchenki zasysane jest do wnętrza okapu, tam po oczyszczeniu z tłuszczu powietrze odprowadzane jest z powrotem do pomieszczenia kuchni. Alternatywą dla wyciągu jest oczywiście zdanie się na łaskę wentylacji. Jedynym przypadkiem, w którym możemy podłączyć wyciąg do instalacji, to wentylacja grawitacyjna wyposażona w indywidualne kanały. Rozwiązanie to stosowane jest coraz częściej. Niestety większość budynków wyposażonych jest w instalacje z kanałami zbiorczymi.

Kuchnia bez okna zewnętrznego i z kuchenką gazową

Kuchnia bez okna zewnętrznego i z kuchenką gazową wymaga by mieszkanie było wyposażone w wentylację mechaniczną wywiewną lub nawiewno-wywiewną. Cały czas trzeba jednak pamiętać o doprowadzeniu powietrza do mieszkania. W tym przypadku będzie ono dopływało do pokoi, a stamtąd pośrednio przez przedpokój do kuchni. Trzeba cały czas pamiętać o zapewnieniu drogi przepływu powietrza z pokoi do przedpokoju i z przedpokoju do kuchni (wymagania patrz wyżej). Przy tym standardzie nie stosujemy wyciągu. Można natomiast zastosować kratkę wentylacyjną zapewniającą możliwość okresowego zwiększenia przepływu.

Kuchnia z oknem zewnętrznym, kuchenką gazową oraz gazowym kotłem dwufunkcyjnym

Jest to rozwiązanie najbardziej niebezpieczne dla użytkownika. Montaż kotłów gazowych dwufunkcyjnych wiąże się ze zwiększeniem zapotrzebowania na powietrze i koniecznością zapewnienia sprawnej wentylacji. Ze względu na przepisy i koszty inwestycyjne w mieszkaniach instaluje się kotły z otwartą komorą spalania. Kocioł czerpie powietrze potrzebne do spalania gazu bezpośrednio z otoczenia. Wymaga to bezwarunkowego doprowadzenia powietrza do pomieszczenia kotła. Najczęściej służy temu podokienna kratka. Rozwiązanie takie nie sprawdza się w praktyce. Nawiew zimnego powietrza na wysokości około 1m nad poziomem podłogi spowoduje nieprzyjemne uczucie chłodu, przeciągi i w efekcie użytkownicy zatykają takie kratki. Lepszym rozwiązaniem jest instalacja nawiewnika okiennego o stałym strumieniu doprowadzanego powietrza. Umieszczenie nawiewu w górnej części okna nie wywoła nieprzyjemnego uczucia u użytkownika. W przypadku instalacji kotła nawiew musi być stały, gdyż kocioł dwufunkcyjny pracuje przez cały rok. Oczywiście doprowadzenie powietrza będzie odbywać się również pośrednio (patrz wyżej na uwarunkowania).
Instalacja kotłów gazowych całkowicie wyklucza zastosowanie wyciągów kuchennych. Kratka wentylacyjna musi mieć stały przekrój, a zastosowanie kotła może mieć miejsce jedynie przy instalacji wentylacji grawitacyjnej bądˇ mechanicznej nawiewno-wywiewnej.

Kuchnia z kuchenką elektryczną

Jest to rozwiązanie najbardziej przyjazne dla użytkownika. Ponieważ nie używa się gazu, jako paliwa dla kuchenki, nie ma więc konieczności bezpośredniego doprowadzenia powietrza do tego pomieszczenia. Nawiew może być rozwiązany pośrednio, przez nawiewniki w pokojach. Instalacja wentylacyjna w kuchni może być typu grawitacyjnego lub mechanicznego. Zainstalowana kratka wentylacyjna może mieć zmienny przekrój np. uzależniony od wilgotności powietrza.

Najczęściej popełniane błędy

Jeżeli użytkownicy odczuwają zaduch, w kuchni są ciągle zaparowane szyby, a woń przygotowywanych potraw wędruje po całym mieszkaniu, to znak, że wentylacja nie działa poprawnie.
Każda instalacja wentylacyjna by sprawnie działała musi składać się z dwóch podstawowych elementów: części nawiewnej i wywiewnej. Obie te części winny być odpowiednio zaprojektowane i być integralną częścią nowo wznoszonego budynku. Warto sprawdzić odbierając budynek czy prócz kanałów wentylacyjnych w oknach lub ścianach znajdują się nawiewniki powietrza. Ich obecność jest warunkiem koniecznym dla działania instalacji wentylacyjnej.
Pierwszy błąd użytkownicy mogą popełnić już na etapie budowy. Często zdarza się, że dokonywane są drobne zmiany w projekcie np. przesunięcie ścian, zmiana układu mieszkania. Podczas tych prac trzeba zwracać baczną uwagę żeby nie pozbawić kuchni kanałów wentylacyjnych.
Drugi poważny błąd pojawia się na etapie wyposażenia mieszkania. Zdarza się bardzo często, że montowane są szczelne drzwi wejściowe do kuchni. Taka sytuacja spowoduje, że przy zamkniętych drzwiach wymiana powietrza będzie niemożliwa.
Błędem, który wpływa ujemnie na funkcjonowanie wentylacji na etapie eksploatacji jest instalacja okapów kuchennych podłączonych bezpośrednio do przewodu wentylacyjnego.
Budynki wzniesione przed rokiem 2000 a wyposażone w instalację wentylacji grawitacyjnej,
mają zbiorcze kanały wentylacyjne. Instalacja taka działa w ten sposób, że ten sam kanał obsługuje co drugą kondygnację tzn., że mieszkańcy parteru, drugiego, czwartego i szóstego piętra korzystają ze wspólnego kanału. Założenie okapu do takiej instalacji spowoduje przepychanie powietrza naszym sąsiadom na innych kondygnacjach. Prawo polskie zabrania stosowania takich rozwiązań, ale w praktyce nikt nie sprawdza jak użytkownicy ingerują w funkcjonowanie swojego mieszkania.

Marcin Gasiński

aereco wentylacja