Zjawisko wstecznego ciągu w kanałach wentylacyjnych jest jednym z najczęściej występujących niedomagań wentylacji naturalnej. Powodów jego występowania jest kilka. (Szczegółowo piszemy o nich w artykule "Ciąg wsteczny").
Sposobem przeciwadziałania odwracaniu ciągu kominowego i nawiewaniu waiatru do kanałów wentylacyjnych jest montaż odpowidnich nasad kominowych.

Daszki lub nasady kominowe, które montuje się na szczycie przewodów wentylacyjnych i spalinowych służą kilku celom. Pierwszy, najprostszy to ochrona przewodu kominowego przed deszczem - do tego służą daszki. Ważniejsza jest jednak ochrona przed zawiewaniem oraz wspomaganie ciągu kominowego, gdy jest on za słaby. Do tego służą nasady kominowe. Nasada kominowa pozwala zamienić energię wiatru na podciśnienie w kominie, które wytwarza i stabilizuje ciąg kominowy. Nasady kominowe nie są więc ozdobą, a pomagają w skutecznym odprowadzeniu powietrza z przewodów wentylacyjnych i spalin z przewodów spalinowych.

Nasady kominowe można scharakteryzować opisując ich zachowanie w stosunku do wiejącego wiatru. Rozróżniamy więc:

• Nasady stałe - nie zmieniają swego położenia w stosunku do wiejącego wiatru. Wadą nasad niesymetrycznych, np. nasady typu H, jest zmienność parametrów przy zmianie kierunku wiatru
  
  
• Nasady samonastawne - ustawiają się w kierunku wiejącego wiatru osłaniając swoją czaszą cały przewód kominowy i wytwarzając po stronie zawietrznej podciśnienie proporcjonalne do prędkości wiejącego wiatru
  
  
  
• Nasady obrotowe - ich głowice wystawione na działanie wiatru wprawiane są w ruch obrotowy, a odpowiednio ukształtowane łopatki "wypompowują" powietrze z kanału dolotowego wywołując ciąg kominowy i stabilizując go
  
  

Nasady obrotowe (np. Turbowent, Aspiromatic ) wykorzystują energię wiatru najpełniej. Reagują na wiejący wiatr dynamicznie - następuje obrót głowicy nasady, która dzięki odpowiednio ukształtowanym łopatkom wytwarza podciśnienie w kanale dolotowym nasady.

Kiedy przydadzą się nasady kominowe?

• W rejonach, gdzie często występują silne wiatry szczególnie opadające (fenowe, np. halny w Tatrach), czyli w tzw. II-giej i III-ciej strefie obciążenia wiatrem (tereny górskie i pas nadmorski),
• W rejonach, w których występują silne wiatry zamykające swą intensywnością wylot komina,
• Na kominach, sąsiadujących z wysokimi drzewami, ścianami lub budynkami,
• Na kominach usytuowanych nisko na połaci dachowej, gdy wylot komina jest poniżej kalenicy,
• Na kominach krótkich, wyprowadzonych z pomieszczeń na ostatnich kondygnacjach budynków oraz na kominach o zbyt małym przekroju poprzecznym.

Rozmieszczenie stref wiatrowych. Kolory zielony i fioletowy oznaczają obszary, na których występują wiatry zaburzające ciąg kominowy.

Przed podjęciem decyzji o zainstalowaniu nasady kominowej należy sprawdzić:

• czy przewód kominowy jest drożny i szczelny,
• czy urządzenia grzewcze są sprawne i wyposażone w przerywacz ciągu (urządzenia grzewcze z palnikami atmosferycznymi) oraz szczelne czopuchy (urządzenia pracujące w nadciśnieniu),
• czy wentylacja nawiewno-wywiewna jest poprawnie zbilansowana - ilość powietrza napływającego do pomieszczeń poprzez nawiewniki i dzięki infiltracji musi być równa ilości powietrza potrzebnego do prawidłowej wentylacji pomieszczeń oraz właściwego spalania paliwa w urządzeniach grzewczych.
  

Jeżeli odpowiedzi na powyższe pytania są twierdzące, a ciąg kominowy nadal jest zbyt słaby lub występuje ciąg wsteczny (spaliny z kanału spalinowego lub powietrze z kanału wentylacyjnego cofają się do pomieszczenia), zastosowanie nasad kominowych może tę sytuację diametralnie zmienić.

Błędy w doborze nasad kominowych

• Zastosowanie zbyt małej średnicy dolotowej nasady, co powoduje tłumienie przepływu powietrza lub spalin (pole przekroju poprzecznego dolotu nasady nie powinno być mniejsze od pola przekroju komina). Bardzo niekorzystna jest również gwałtowna zmiana kształtu przewodu np. z kwadratowego na okrągły bez przejścia redukcyjnego,
• Montaż wspólnej nasady (np. daszka typu Sombrero) nad kominem, w którym od góry znajdują się wyloty przewodów spalinowych, wentylacyjnych, a czasem również dymowych. Prawie na pewno nastąpi cofanie dymu lub spalin przewodem wentylacyjnym do mieszkania,
• Zły dostosowanie rodzaju nasady do funkcji przewodu kominowego np. stosowanie nasad typu CAGI lub H bądz nasad obrotowych do przewodów dymowych np. od kominka. Należy zawsze dokładnie przeczytać instrukcję montażu i sposób doboru zalecany przez producenta,
• Montaż nasady na nie izolowanej, długiej rurze (często metalowej), co powoduje wychłodzenie powietrza lub spalin. W takiej sytuacji powstaje korek zimnego gazu blokujący niekiedy całkowicie ciąg kominowy, a zamiast poprawy następuje zdecydowane pogorszenie sytuacji
• Wybór niewłaściwej wersji materiałowej nasady np. zastosowanie nasad wykonanych z aluminium lub blachy ocynkowanej do kominów spalinowych lub dymowych. Z powodu kwaśnego środowiska panującego w takich kominach nasada z tych materiałów ma niską trwałość, co nie tylko skraca jej żywotność, ale niekiedy stwarza niebezpieczeństwo zablokowania nasady i wzmożone zawiewanie do komina.

Przyczyny braku ciągu lub występowania ciągu wstecznego mogą być różne. Dlatego należy pamiętać, że montaż nasady kominowej nie zawsze likwiduje problem. Jest jednak przypadek, w którym montaż odpowiedniej nasady prawie zawsze pomaga. Jest tak wtedy gdy problemy z ciągiem pojawiają się gdy wieje wiatr. Nasada kominowa pozwala zamienić energię wiatru na podciśnienie w kominie, które wytwarza i stabilizuje ciąg kominowy.
Trzeba pamiętać, że żadna z nasad kominowych, nie licząc wentylatorów mechanicznych, nie wytworzy ciągu kominowego gdy nie ma wiatru i nigdy nie może zastąpić wentylatorów.
Tak więc wszystkie problemy z ciągiem, które występują przy bezwietrznej pogodzie nie mogą być usunięte poprzez montaż nasady. Należy w takiej sytuacji bardzo szczegółowo przyjrzeć się problemowi. Często przyczyną jest brak nawiewu powietrza do budynku, o czym wielu inwestorów zupełnie nie pamięta.
Przed wyborem typu nasady należy zapoznać się nie tylko z jej przeznaczeniem, danymi technicznymi, wydajnością, ale również sprawdzić czy mają aprobatę techniczną lub są zgodne są z Polskimi Normami.