Rys. 1. Schemat stanowiska badawczego do badania odporności ogniowej klap montowanych w przegrodach pionowych zgodnego z EN 1366-2: 1999.

Badanie ogniowe winno być poprzedzone badaniem mechanicznej pewności działania klapy, polegającym na przeprowadzeniu 50 cykli jej otwarcia i zamknięcia przy użyciu tego samego układu napędowego, który uruchamiany jest za pomocą wyzwalacza termicznego. Celem pierwszej fazy procedury jest sprawdzenie czy żaden element nie uległ uszkodzeniu oraz czy położenie przegrody odcinającej w stanie otwartym i zamkniętym odpowiada położeniu przed badaniem.

Badaniu ogniowemu, poddawana jest klapa (na rysunku oznaczona odnośnikiem 22) o największych wymiarach w danym typoszeregu. Klapa wbudowana jest w ścianę (1) pieca, który powinien spełniać wymagania określone w normie EN 1363-1: 1999 ''Fire safety in buildings. Fire resistant tests. General requirements.'' (tłum. autora: ''Bezpieczeństwo pożarowe budowli. Badanie odporności ogniowej. Wymagania ogólne.). Temperatura nagrzewania badanej klapy, podobnie jak w normie PN-B-02851-1: 1997 ''Ochrona Przeciwpożarowa budynków. Badania odporności ogniowej elementów budynków. Wymagania ogólne i klasyfikacja.'' powinna narastać zgodnie z zależnością T=345 log (8t +1) + 20 gdzie: T - to standardowa temperatura nagrzewania elementów próbnych tj. badanej klapy [°C] a t - czas trwania badania [min].

Standardowy rozkład termoelementów na powierzchni badanej klapy wmontowanej wewnątrz przegrody (najczęściej stosowany w praktyce sposób montażu) został przedstawiony na rys. 2 [1].

rys. 2. Standardowy rozkład termoelementów na powierzchni badanej klapy, wmontowanej wewnątrz przegrody

Pierwsze dwie minuty od rozpoczęcia badania ogniowego (za początek badania przyjmuje się moment przekroczenia temperatury 50 °C w dowolnym punkcie pomiarowym wewnątrz pieca badawczego) decydują o możliwości jego dalszego prowadzenia. Przegroda odcinająca badanej klapy, poprzez którą w 10 sekund po rozpoczęciu próby ogniowej ustala się przepływ powietrza tak, by jego prędkość wynosiła 0,15 m/s, powinna się zamknąć w wyniku zadziałania wyzwalacza termicznego w czasie nie przekraczającym 120 sekund. Po zamknięciu klapy następuje, za pomocą regulacji prędkości obrotowej wentylatora (12), ustalenie w przewodzie  przyłączeniowym (21) podciśnienia w stosunku do wnętrza pieca (23) na poziomie 300 Pa 15 Pa, które powinno być utrzymywane do końca badania ogniowego. Ta wielkość podciśnienia, przyjęta arbitralnie przez autorów normy ma odpowiadać obliczeniowej wartości ciśnienia panującego w typowej instalacji wentylacji i klimatyzacji. Ocena przebiegu badania, w celu potwierdzenia poszczególnych klas odporności ogniowej badanej klapy, następuje pięć minut po jego rozpoczęciu [1].

 Wymagania poszczególnych klas odporności ogniowej:

E - szczelność ogniowa:

• na powierzchni badanej klapy od strony nie nagrzewanej nie pojawi się płomień trwający dłużej niż 10 s
• wokół badanej klapy nie wystąpią szczeliny pozwalające na wsunięcie do pieca szczelinomierza o szerokości 25 mm albo szczelinomierza o szerokości 6 mm i przesunięcie go wzdłuż szczeliny o 150 mm
• nie powinno następować zapalenie próbnika z waty bawełnianej przystawionego przez 30 s do dowolnego miejsca nie nagrzewanej powierzchni badanego elementu.

 W przypadku gdy badaniu poddawana jest klapa dla której nie deklaruje się izolacyjności ogniowej, przy ocenie jej szczelności ogniowej nie bierze się pod uwagę wyniku testu z próbnikiem z waty bawełnianej.

I - izolacyjność ogniowa:

Klapa jest izolacyjna, gdy temperatura mierzona w dowolnym punkcie pomiarowym na nie nagrzewanej powierzchni klapy nie osiągnie większego przyrostu niż 180 °C w odniesieniu do średniej temperatury mierzonej przez wszystkie powierzchniowe termoelementy umieszczone na klapie w momencie rozpoczęcia badania. Jednocześnie, przyrost temperatury średniej mierzonej za pomocą termoelementów T₂ nie powinien być większy niż 140 °C, w odniesieniu do średniej temperatury mierzonej przez wszystkie powierzchniowe termoelementy umieszczone na klapie w momencie rozpoczęcia badania.

S - dymoszczelność:

 W poniższej tabeli, zawarte zostały kryteria klasyfikacyjne i zakres zastosowania wyników badań ogniowych [1].

Klasyfikacja, kryteria i zakres zastosowania wyników badań ogniowych.

CP - badanie próbnikiem z waty bawełnianej
GG - badanie szczelinomierzem
SF - kryterium utrzymującego się płomienia na powierzchni klapy

Roman Jędrzejewski
Panol sp. z o.o. 

Charakterystyka przeciwpożarowych klap odcinających typu LZ 3 zgodnych z wymaganiami normy EN 1366-2: 1999

Literatura

[1] II Konferencja Naukowo-Techniczna  "Postęp w Instalacjach"; 9 - 10 lutego 2000 r. -  targi  "Instalacja 2000" Poznań